Thuật ngữ logistics và thương mại

Đa phương thứcMultimodal transport

Vận chuyển dùng ít nhất hai phương thức trên một hợp đồng, với một người chịu trách nhiệm cả tuyến. Xem thêmChung

AS/RSKho tự động lưu trữ và truy xuất

Hệ kệ cao với robot hoặc cần trục tự động đưa hàng vào ra; tiết kiệm diện tích sàn. Xem thêmHạ tầng

AWBAir Waybill — vận đơn hàng không

Chứng từ vận chuyển hàng không, không chuyển nhượng được; gồm vận đơn chủ (MAWB) và vận đơn gom hàng (HAWB). Xem thêmChứng từ

B/LBill of Lading — vận đơn đường biển

Chứng từ do người chuyên chở phát hành: biên nhận hàng, bằng chứng hợp đồng vận chuyển; loại theo lệnh có thể chuyển nhượng. Xem thêmChứng từ

C/OCertificate of Origin — giấy chứng nhận xuất xứ

Chứng từ xác nhận nước xuất xứ của hàng; là điều kiện để hưởng thuế suất ưu đãi theo hiệp định thương mại. Xem thêmThương mại

CBMCubic Metre — mét khối

Thể tích hàng = dài × rộng × cao (m) × số kiện. Dùng để tính cước hàng lẻ và chọn loại container. Xem thêmChung

CFSContainer Freight Station — kho hàng lẻ

Kho gom, chia hàng lẻ: đóng nhiều lô vào một container hoặc rút hàng lẻ ra để giao.Hạ tầng

Chuyển tảiTransshipment

Hàng được chuyển từ phương tiện này sang phương tiện khác ở điểm trung gian trước khi tới đích.Chung

CIF / CIPCost, Insurance and Freight / Carriage and Insurance Paid To

Người bán trả cước và mua bảo hiểm tới nơi đến; rủi ro vẫn chuyển ở nước xuất. CIP yêu cầu mức bảo hiểm cao hơn CIF. Xem thêmThương mại

CO₂eCarbon dioxide equivalent

Đương lượng CO₂ — quy các khí nhà kính khác về CO₂ để cộng chung; dùng khi tính phát thải vận tải. Xem thêmChung

Cut-offGiờ cắt máng / giờ cắt nhận hàng

Thời hạn cuối cùng để hạ container, nộp chứng từ hoặc giao hàng cho kho hàng không trước chuyến tàu, chuyến bay.Chung

D/ODelivery Order — lệnh giao hàng

Chứng từ hãng tàu hoặc đại lý phát hành để người nhận lấy hàng tại cảng, kho.Chứng từ

DAP / DDPDelivered At Place / Delivered Duty Paid

Người bán chịu rủi ro tới nơi đến; với DDP người bán còn lo thông quan và thuế nhập khẩu. Xem thêmThương mại

DEMDemurrage — phí lưu container tại bãi

Phí khi container hàng nằm ở bãi cảng quá số ngày miễn phí. Xem thêmPhí

DETDetention — phí lưu container ngoài cảng

Phí khi chủ hàng giữ container ngoài cảng (tại kho) quá số ngày miễn phí trước khi trả vỏ. Xem thêmPhí

Door-to-doorCửa tới cửa

Phạm vi dịch vụ từ kho người gửi tới kho người nhận, gồm mọi chặng và thủ tục ở giữa. Xem thêmChung

ETD / ETAEstimated Time of Departure / Arrival

Thời gian dự kiến khởi hành / dự kiến đến của phương tiện. Xem thêmChung

EVMEarned Value Management — quản lý giá trị thu được

Phương pháp theo dõi tiến độ và chi phí dự án bằng các chỉ số SPI, CPI so với kế hoạch. Xem thêmHạ tầng

FCLFull Container Load — hàng nguyên container

Một chủ hàng thuê trọn container; container được đóng hàng, niêm phong ở kho người gửi và chỉ mở ở kho người nhận. Xem thêmĐường biển

FOB / FCAFree On Board / Free Carrier

FOB: rủi ro chuyển khi hàng đã lên tàu (chỉ đường biển, thủy). FCA: rủi ro chuyển khi giao cho người chuyên chở — hợp với container và mọi phương thức. Xem thêmThương mại

FTAFree Trade Agreement — hiệp định thương mại tự do

Hiệp định giữa các nước cho phép giảm hoặc miễn thuế nhập khẩu với hàng đáp ứng quy tắc xuất xứ. Xem thêmThương mại

Giá tận cửaLanded cost

Tổng chi phí để hàng về tới kho: giá mua, cước, bảo hiểm, thuế, phí cảng, thông quan và vận chuyển nội địa. Xem thêmThương mại

Hàng quá khổ, quá tảiOut of gauge / heavy lift

Hàng vượt kích thước hoặc tải trọng thông thường của phương tiện; cần khảo sát tuyến và giấy phép lưu hành. Xem thêmĐường bộ

ICDInland Container Depot — cảng cạn

Điểm thông quan và tập kết container trong nội địa, nối với cảng biển bằng đường bộ, sắt hoặc thủy. Xem thêmHạ tầng

Incoterms®Quy tắc điều kiện giao hàng của ICC

Bộ quy tắc xác định nơi giao hàng, thời điểm chuyển rủi ro, bên trả cước, bảo hiểm và thông quan giữa người bán và người mua. Xem thêmThương mại

IntermodalVận tải liên phương thức

Hàng đi bằng nhiều phương thức trong cùng một đơn vị xếp dỡ (thường là container) mà không dỡ hàng ra khi đổi phương thức. Xem thêmChung

ISO 6346Mã số container

Chuẩn đặt mã container: mã chủ sở hữu, số sê-ri và chữ số kiểm tra; kèm mã kích cỡ, loại. Xem thêmĐường biển

Khổ đường rayTrack gauge

Khoảng cách giữa hai ray; hai mạng khác khổ phải chuyển tải hoặc dùng ray lồng ở điểm nối. Xem thêmĐường sắt

LCLLess than Container Load — hàng lẻ

Nhiều chủ hàng ghép chung một container; hàng được gom và chia tại kho CFS. Cước tính theo đơn vị cước (W/M). Xem thêmĐường biển

Liên vậnThrough transport (rail)

Hàng đi đường sắt qua biên giới trên một chứng từ theo hiệp định áp dụng cho tuyến; có thể chuyển tải ở ga biên giới. Xem thêmĐường sắt

Mã HSHarmonized System code

Mã phân loại hàng hoá dùng chung quốc tế; quyết định thuế suất, chính sách quản lý và yêu cầu kiểm tra chuyên ngành. Xem thêmThương mại

MBL / HBLMaster / House Bill of Lading

Vận đơn chủ do hãng tàu phát hành cho người gom hàng; vận đơn thứ cấp do người gom hàng phát hành cho từng chủ hàng. Xem thêmChứng từ

MTOMultimodal Transport Operator

Người kinh doanh vận tải đa phương thức — ký một hợp đồng và phát hành chứng từ cho cả tuyến; cần giấy phép. Xem thêmChung

Phí hạ tầng cửa khẩuBorder infrastructure fee

Khoản phí địa phương thu với phương tiện, hàng hoá qua cửa khẩu đường bộ. Xem thêmĐường bộ

ReeferContainer lạnh

Container có máy lạnh để giữ nhiệt độ hàng; cần nguồn điện ở bãi, tàu và kiểm soát nhiệt suốt hành trình. Xem thêmĐường biển

Sà lanBarge

Phương tiện thủy nội địa chở container hoặc hàng rời giữa cảng biển, cảng sông và ICD. Xem thêmThủy nội địa

Sea-airGhép biển – bay

Hàng đi tàu biển tới cảng trung chuyển rồi bay tiếp chặng còn lại; thời gian và chi phí nằm giữa hai phương thức. Xem thêmChung

Sea waybillGiấy gửi hàng đường biển

Chứng từ vận chuyển không chuyển nhượng được; người nhận ghi trên chứng từ nhận hàng mà không cần xuất trình bản gốc. Xem thêmChứng từ

StoragePhí lưu bãi

Phí cảng thu khi hàng hoặc container nằm bãi quá thời gian miễn phí; khác DEM do hãng tàu thu. Xem thêmPhí

Telex releaseĐiện giao hàng

Hãng tàu thu hồi vận đơn gốc ở nơi đi và điện cho đại lý nơi đến giao hàng không cần bản gốc.Chứng từ

THCTerminal Handling Charge — phụ phí xếp dỡ tại cảng

Khoản hãng tàu thu của chủ hàng để bù chi phí xếp dỡ container tại cảng đi và cảng đến. Xem thêmPhí

Transit timeThời gian vận chuyển

Thời gian từ khi phương tiện rời nơi đi tới khi đến nơi đến; khác thời gian cửa-tới-cửa. Xem thêmChung

Trọng lượng tính cướcChargeable weight

Giá trị lớn hơn giữa trọng lượng thực và trọng lượng quy đổi từ thể tích; hàng nhẹ cồng kềnh bị tính theo thể tích. Xem thêmHàng không

ULDUnit Load Device — mâm, thùng hàng không

Thiết bị xếp hàng chuyên dụng của máy bay (pallet, container) để nạp hàng vào khoang. Xem thêmHàng không

UN/LOCODEMã địa điểm thương mại và vận tải

Mã 5 ký tự của Liên Hợp Quốc cho cảng, sân bay, ga và địa điểm thương mại. Xem thêmChung

VGMVerified Gross Mass — khối lượng toàn bộ đã xác nhận

Khối lượng container đã đóng hàng phải được xác nhận và khai báo trước khi xếp tàu theo công ước SOLAS. Xem thêmĐường biển

W/MWeight or Measurement — đơn vị cước hàng lẻ

Cước hàng lẻ tính theo giá trị lớn hơn giữa trọng lượng (tấn) và thể tích (m³) quy đổi. Xem thêmĐường biển

Well-to-wheelTừ giếng tới bánh xe

Cách tính phát thải gồm cả khâu sản xuất, vận chuyển nhiên liệu chứ không chỉ khâu đốt. Xem thêmChung

Không thấy thuật ngữ phù hợp — thử từ khoá khác.

Giải thích để tham khảo nhanh; quy định cụ thể theo hợp đồng, quy tắc của tổ chức ban hành và văn bản hiện hành.