Thuê trước, sở hữu sau: cách vào một dự án hạ tầng mà không đặt cược cả vốn

Dự án hạ tầng logistics có một đặc điểm: chi phí cố định lớn, trả trước, còn doanh thu đến sau và phụ thuộc vào sản lượng mà lúc đầu chưa ai chắc. Đầu tư sở hữu toàn bộ từ ngày đầu nghĩa là gánh toàn bộ rủi ro sản lượng bằng vốn của mình.

Lộ trình thuê trước, sở hữu sau

1. Giai đoạn thuê: thiết bị bốc xếp, phương tiện, thậm chí kho, được thuê theo hợp đồng ngắn hoặc trung hạn. Chi phí cao hơn trên mỗi đơn vị, nhưng dừng được khi sản lượng không đến.
2. Giai đoạn đo: sau một chu kỳ đủ dài, sản lượng thật, mùa vụ, khách hàng lặp lại đều lộ ra. Lúc này mới biết dự án cần bao nhiêu công suất.
3. Giai đoạn sở hữu: đầu tư sở hữu đúng phần công suất đã chắc, phần biến động vẫn thuê.

Ba cấp độ hợp tác với chủ tài sản

Với chủ cảng, chủ kho đang có tài sản nhưng thiếu người vận hành, có thể đi từ thấp lên cao:

• Cấp một: nhận vận hành theo hợp đồng dịch vụ (quy trình, đội vận hành, công nghệ), không bỏ vốn vào tài sản.
• Cấp hai: vận hành kèm thiết bị, hợp đồng dài hạn, cam kết sản lượng.
• Cấp ba: cùng đầu tư, giữ quyền khai thác, chia kết quả.

Mỗi cấp là một bước thử. Lên cấp cao hơn khi cấp trước đã chứng minh được quan hệ và sản lượng.

Khi nào nên sở hữu ngay

Khi sản lượng đã có hợp đồng dài hạn bảo đảm, khi tài sản không thể thuê được trên thị trường, hoặc khi quyền sở hữu là điều kiện để giữ vị trí. Ngoài các trường hợp đó, thuê trước gần như luôn là lựa chọn an toàn hơn.