MINH CHÂUGóp vốn thiểu số vào một doanh nghiệp nghĩa là tin vào người điều hành và chấp nhận không quyết được phần lớn chuyện quan trọng: tăng vốn, chia cổ tức, bán tài sản. Khi một khoản như vậy xấu đi, nhà đầu tư thiểu số thường không làm gì được ngoài chờ. Vì vậy câu hỏi quan trọng nhất không phải 'khoản này có tốt không' mà là 'nếu khoản này mất trắng, danh mục còn đứng được không'.
Trần tỷ trọng
- Đặt trước một tỷ lệ tối đa cho mỗi khoản so với tổng vốn đầu tư, và giữ kỷ luật đó kể cả khi cơ hội trông rất tốt.
- Đặt trần cho từng nhóm có cùng rủi ro: cùng ngành, cùng nhóm khách hàng, cùng chuỗi sở hữu. Năm khoản trong cùng một chuỗi công ty mẹ con về bản chất là một khoản.
- Bắt đầu nhỏ, tăng dần khi công ty chứng minh được qua vài kỳ báo cáo.
Điều kiện trước khi vào
- Báo cáo tài chính được kiểm toán hoặc soát xét, ít nhất vài năm liền.
- Cơ cấu sở hữu minh bạch, được giải thích rõ trong hồ sơ.
- Điều lệ có quyền bảo vệ cổ đông thiểu số: quyền ưu tiên mua khi tăng vốn, ngưỡng biểu quyết cho các việc lớn, quyền tiếp cận thông tin.
- Có đối tác vận hành hoặc ban điều hành đã chứng minh được.
- Có lối ra: cổ tức đều, hoặc khả năng chuyển nhượng, hoặc lộ trình niêm yết.
Những gì không nên làm
- Cho công ty mình góp vốn vay, hoặc bảo lãnh cho họ. Khi đó rủi ro vượt xa phần vốn góp.
- Nhận uỷ thác vốn của người khác để góp cùng. Trách nhiệm với người khác không nên gắn vào một khoản mình không kiểm soát.
- Góp thêm để 'cứu' một khoản đang xấu mà không có thay đổi gì trong điều hành.
Cách Minh Châu áp dụngMỗi khoản đầu tư có giới hạn tỷ trọng định trước trong tổng vốn. Dự án đi qua pháp nhân riêng. Không cho vay, không bảo lãnh, không nhận uỷ thác.