Lập dự án đầu tư là bước để trình duyệt một phương án đã chọn: có thiết kế cơ sở, tổng mức đầu tư, phân tích tài chính. Đánh giá hiệu quả đầu tư là bước đứng trước đó: so sánh vài phương án về quy mô, vị trí, phân kỳ, để chọn phương án đáng lập dự án. Khi hai bước bị gộp làm một, phương án thường được chọn trước khi được so sánh.
Đánh giá hiệu quả làm gì
- Xác định thị trường trong bán kính phục vụ: nguồn hàng ở đâu, đi đâu, qua đâu, ai đang phục vụ.
- Đưa ra hai đến ba phương án quy mô và phân kỳ, không chỉ một.
- Ước tổng mức đầu tư và dòng tiền từng phương án trên cùng giả định.
- So sánh bằng cùng một thước đo: giá trị hiện tại ròng, suất sinh lời nội bộ, thời gian hoàn vốn, và độ nhạy với các giả định chính.
- Kết luận phương án nào đáng đi tiếp, hoặc không phương án nào cả.
Dấu hiệu dự án đang đi sai thứ tự
- Tổng mức đầu tư đã chốt trước khi có nghiên cứu thị trường.
- Chỉ có một phương án trong hồ sơ, không có phương án so sánh.
- Giả định về công suất lấp đầy không có nguồn.
- Phân tích độ nhạy chỉ làm cho đẹp hồ sơ, không dùng để ra quyết định.
Phân kỳ là công cụ giảm rủi ro
Hạ tầng logistics có thể xây theo giai đoạn. Giai đoạn đầu nhỏ, đủ phục vụ nguồn hàng đã chắc; giai đoạn sau mở rộng khi sản lượng thật đến. Đánh giá hiệu quả tốt sẽ cho thấy giai đoạn một có tự đứng được không, hay chỉ có lãi khi giai đoạn hai thành công.